Moringathee en angst: wat je moet weten

Angst is een medische aandoening en moringa is een blad. Dit is wat er werkelijk in de kop zit, wat het onderzoek wel en niet laat zien, en waar een warme cafeïnevrije drank eerlijk gezegd in een avond past.

Stress en angst zijn niet hetzelfde, en dat verschil doet er meer toe dan al het andere in dit artikel. Stress is een reactie op iets aanwijsbaars, en die zakt meestal weg zodra dat iets verdwijnt. Angst die aanhoudt, die zonder duidelijke aanleiding opkomt of die het gewone leven in de weg zit, is een gezondheidsprobleem waarvoor echte, werkzame behandelingen bestaan – en de persoon met wie je daarover praat is een arts of een gekwalificeerde professional in de geestelijke gezondheidszorg. Niets op deze pagina komt daarvoor in de plaats, en geen enkele thee doet dat evenmin.

Nu dat helder gezegd is, blijft er onder de zoekterm een echte vraag over: wat zit er eigenlijk in moringa, en waarom duikt het in dit gesprek steeds weer op?

Wat „adaptogeen” eigenlijk betekent

Moringa wordt vaak omschreven als een adaptogeen, een term die halverwege de twintigste eeuw in Sovjetonderzoek is bedacht voor planten waarvan werd gezegd dat ze het lichaam op een niet-specifieke manier helpen omgaan met belastende omstandigheden. Het is goed om te weten waar dat woord staat: het is een categorie uit de kruidentraditie en, in toenemende mate, uit de marketing, en geen regelgevende of farmacologische categorie. Er is geen afgesproken definitie en geen standaardtest die een plant moet doorstaan om zo te mogen heten. Zie het als een wegwijzer naar bewijs dat je daarna zelf moet gaan bekijken, niet als vervanging van dat bewijs.

Wat het onderzoek laat zien – en wat niet

Het onderzoek dat in vrijwel elk artikel over dit onderwerp wordt aangehaald, is een publicatie uit 2014 waarin muizen moringa-extract kregen en waarin bij standaard gedragstests een angstremmend effect werd waargenomen.

Dat is een echte bevinding, en het is ook een muis. Er werd een extract gebruikt en geen gezet blad, in een dosis die voor een laboratorium is gekozen en niet voor een kop. Zo begint een onderzoekslijn; zo eindigt die niet. Klinisch onderzoek bij mensen naar moringa en angst ontbreekt op dit moment vrijwel volledig – dat is de belangrijkste zin op deze pagina, en de zin die meestal wordt weggelaten.

Tryptofaan, serotonine en de plek waar de keten breekt

Moringablad bevat tryptofaan, een van de negen essentiële aminozuren, en de biologie erachter is oprecht interessant. Tryptofaan is de voorloper die het lichaam gebruikt om serotonine te maken, een neurotransmitter die betrokken is bij stemming, slaap en eetlust. Een onderzoek bij twaalf patiënten is een van de onderzoeken die hebben bekeken wat er met de stemming gebeurt wanneer tryptofaan wordt onttrokken.

En dit is het deel dat in vrijwel elke versie van dit artikel wordt weggelaten. Daaruit volgt niet dat het drinken van een thee met tryptofaan de serotonine in je hersenen doet stijgen. Tryptofaan uit voeding concurreert met verschillende andere aminozuren om dezelfde transporter door de bloed-hersenbarrière, en reist dus niet op eigen kracht. De hoeveelheden in een kop thee zijn klein. En de onttrekkingsexperimenten werken door tryptofaan weg te nemen, wat niet hetzelfde is als aantonen dat er iets terugkomt door een beetje toe te voegen. Een aannemelijk mechanisme is geen resultaat, en een keten van drie aannemelijke stappen is minder betrouwbaar dan elke stap afzonderlijk.

Waar een kop thee werkelijk goed voor is

Voor best veel eigenlijk, en niets daarvan heeft een bewering over neurotransmitters nodig om overeind te blijven.

Een warme drank is een betrouwbaar excuus om vijf minuten te stoppen, en dat is niet niks op een dag die er geen heeft geboden. Het pure blad is van nature cafeïnevrij, en dat telt zwaarder dan het klinkt: cafeïne buiten de tweede helft van de dag houden is een van de weinige echt goed onderbouwde dingen die je voor je slaap kunt doen, en slaap hangt samen met hoe de volgende dag aanvoelt. Als een kop moringathee in de avond de plaats inneemt van een vierde koffie, heeft de thee iets echts gedaan – en daarvoor hoefde het geen middel te zijn.

Hoe zet je moringathee?

Eén zakje, water net van de kook, drie tot vijf minuten. De thee wordt helder en goudgroen, mild en plantaardig, met een zachte afdronk – dichter bij een groene thee dan bij spinazie, en zonder de bitterheid die mensen verwachten. Omdat het pure blad geen cafeïne bevat, werkt het om tien uur 's avonds net zo goed als om tien uur 's ochtends. Als het pure blad je te sober is: de reeks met smaken heeft dezelfde basis met iets vriendelijkers erbovenop.

En de weinig glamoureuze afsluiting, die ook de eerlijke is: de dingen waar bij angst het beste bewijs voor bestaat, zijn grotendeels gratis – regelmatige slaap, beweging, daglicht, grenzen aan cafeïne en alcohol en, voor alles wat aanhoudt, professionele hulp. Een cafeïnevrije kop in de avond past prima naast dat alles. Hij komt niet in de plaats van iets daarvan.

* Disclaimer: Deze uitspraken zijn niet beoordeeld door de Food and Drug Administration. Deze producten zijn niet bedoeld om ziekten te diagnosticeren, te behandelen, te genezen of te voorkomen.