Moringa: het ene superfood dat je zou moeten eten

'Superfood' is een marketingwoord, geen wetenschappelijk woord. Maar als je het gebruikt, zou het iets specifieks moeten betekenen — en volgens elke consistente definitie voldoet moringa er comfortabeler aan dan de bladgroente die de term beroemd maakte.

Je kent het tijdschriftenrek bij de kassa van de supermarkt. Om de paar maanden staat er een nieuw blad, een nieuwe bes of een nieuw zaadje op de cover, en het artikel binnenin legt nooit helemaal uit wat het onderscheidt van het vorige. Boerenkool kreeg die behandeling een decennium lang. Hij zat overal in, en bijna niemand die erover schreef vertelde waarmee hij eigenlijk werd vergeleken.

Laten we dus eerst de definitie op orde brengen en die daarna eerlijk toepassen op twee planten.

Wat zou 'superfood' eigenlijk moeten betekenen?

Er is geen wettelijke definitie — de EU heeft het woord op verpakkingen juist daarom beperkt. Maar een bruikbare werkdefinitie zou zijn: een voedingsmiddel dat tegelijkertijd:

uitzonderlijk voedingsrijk is per gram, niet alleen maar 'gezond'
een betekenisvolle eiwitbron is, met een volledig aminozuurprofiel
rijk is aan antioxidante plantenstoffen
vezels en micronutriënten levert in plaats van één losstaande hoofdrolspeler
realistisch is om regelmatig te eten: goedkoop genoeg, beschikbaar genoeg, houdbaar genoeg
duurzaam te telen is, het liefst daar waar andere gewassen het moeilijk hebben

Dat laatste tweetal weegt zwaarder dan de marketing meestal toegeeft. Een voedingsrijke plant die irrigatie, koeling en luchtvracht nodig heeft, heeft voor het grootste deel van de wereld weinig nut.

Boerenkool: een werkelijk goede groente, oververkocht

Boerenkool verdient beter dan de tegenreactie die hij kreeg. Hij is een voedingskundig werkpaard: laag in calorieën, hoog in de vitaminen K, A en C, vol antioxidanten en goedkoop. Niets hieronder is een argument om hem niet te eten.

Het probleem was altijd alleen de rangorde. Toen onderzoekers van de William Paterson University 47 soorten groente en fruit scoorden op de dichtheid van 17 belangrijke voedingsstoffen, eindigde boerenkool op de vijftiende plaats — achter waterkers, snijbiet, bietenblad, spinazie, witlof en ja, romaine sla. Het is een uitstekende bladgroente. Hij staat niet, en stond nooit, in een klasse apart.

Per 100 g levert boerenkool ruwweg 4,3 g eiwit en 150 mg calcium. Onthoud die twee getallen.

Moringa: het pleidooi, met de cijfers

Moringa oleifera komt oorspronkelijk van het Indiase subcontinent en wordt nu overal in de tropen geteeld. Het is een boom en geen moestuinplant, hij overleeft droogte en arme grond, hij kan al in het eerste jaar geoogst worden, en vrijwel elk deel ervan is bruikbaar — daarom heet hij op sommige plekken waar hij groeit de 'levensboom' en elders de 'wonderboom'.

Wij werken met het blad. Per 100 g gedroogd blad:

Eiwit: ongeveer 27 g — tegen 4,3 g bij boerenkool, met alle negen essentiële aminozuren aanwezig
Calcium: ongeveer 2.000 mg — tegen 150 mg bij boerenkool
IJzer: ongeveer 28 mg
Vitamine C: ongeveer 220 mg
Vitamine A: ongeveer 18.900 IE
92 voedingsstoffen en 47 antioxidante verbindingen in totaal, waaronder quercetine, chlorogeenzuur, luteïne, zeaxanthine en bètacaroteen

Eén eerlijk voorbehoud bij die cijfers, want het is precies het voorbehoud dat elk superfoodartikel overslaat: dit is gedroogd blad tegenover gedroogd blad, of gedroogd blad tegenover verse groente. Drogen haalt water weg en concentreert al het overige. Een realistische portie moringapoeder is 2 theelepels (4 g), geen 100 g. De vergelijking is echt en het is de standaardmanier waarop deze planten vergeleken worden — maar lees hem als 'gram voor gram', niet als 'een lepel vervangt een salade'.

Wat dat voorbehoud overleeft is nog altijd fors: moringa geeft je per gram droge stof veel meer voeding dan de bladgroenten waarmee hij doorgaans wordt afgemeten, in een vorm die een jaar in de kast blijft.

Hoe het smaakt

Zelden besproken, en juist datgene wat bepaalt of je het blijft eten. Moringa smaakt als een groene groente — het dichtst bij verse spinazie of jonge doperwten, met een vage peperige afdronk en zonder de zwavelige bitterheid van boerenkool. Het gedraagt zich als een hartig ingrediënt: het verdwijnt in soepen, dressings en pesto, staat goed naast cacao en kan in een smoothie het best doorbroken worden met de zuren van fruit.

Als thee gezet is het nog veel zachter — licht aards, vaag zoet, zonder tannines, omdat het een bladinfusie is en geen echte thee. En het is van nature cafeïnevrij, dus het tijdstip van de dag bepaal je helemaal zelf.

Waar de onze vandaan komt

Wij kopen blad van één herkomst rechtstreeks bij boerderijen in het regenwoudgebied van Sri Lanka, via een inkoopmodel dat tot 70% van de inkoopwaarde bij de telers laat. Het blad wordt met de hand geplukt en op de zon gedroogd in plaats van industrieel verhit, en dat is wat de kleur diepgroen en de smaak zoet houdt. Elke partij wordt door een onafhankelijk laboratorium getest, en het assortiment is biologisch gecertificeerd volgens de Amerikaanse en de Europese norm.

Dat is het deel van het verhaal dat een voedingstabel je niet kan laten zien, en het is de reden dat twee moringapoeders van dezelfde prijs totaal verschillend kunnen smaken.

De slotsom

Eet de boerenkool. Eet ook de spinazie, de snijbiet en de waterkers. Maar als 'superfood' überhaupt iets moet betekenen — dichtheid, volledigheid, houdbaarheid, duurzaamheid — dan past moringa beter op de definitie dan de plant die het woord beroemd maakte, en het doet dat in vormen die makkelijk vol te houden zijn: twintig smaken cafeïnevrije kruidenthee, pure bladpoeder om mee te koken en te blenden, en een gecafeïneerde Energy-lijn als je wilt dat de ochtendkop meer doet.

Vind de smaak die bij je past en begin daar. Regelmaat wint het elke keer van intensiteit.

*Deze uitspraken zijn niet beoordeeld door de Amerikaanse Food and Drug Administration. Dit product is niet bedoeld om ziekten te diagnosticeren, te behandelen, te genezen of te voorkomen.

Bronnen

Di Noia, J. 'Defining Powerhouse Fruits and Vegetables: A Nutrient Density Approach.' Preventing Chronic Disease, 11, 2014.
Gopalakrishnan, L. et al. 'Moringa oleifera: A review on nutritive importance and its medicinal application.' Food Science and Human Wellness, 5(2), 2016, 49–56.
Door Miracle Tree gepubliceerde voedingstabel voor gedroogd moringablad (per 100 g).